Kus je creativiteit wakker
Herman Dummer
Maak. Met dat ene woord opent Herman Dummer zijn boek, en het is meteen raak. Maak is een treffend synoniem voor creativiteit: actief, concreet en uitnodigend. Dummer beschouwt creativiteit als een dynamische vaardigheid die iedereen kan ontwikkelen en die boodschap draagt hij door het hele boek consequent uit.
De rode draad door het boek is het CHAOS-model, waarmee Dummer de lezer op een laagdrempelige manier uitnodigt aan de slag te gaan. Hij richt zich niet uitsluitend op de persoonlijke creatieve beleving, maar besteedt uitgebreid aandacht aan creativiteit op de werkvloer en in samenwerking. Dat maakt het boek breed inzetbaar – voor de kunstenaar én de manager, voor de student én de ondernemer.
Dummer maakt een heldere onderverdeling in artistieke, alledaagse en intellectuele creativiteit. Elk hoofdstuk staat vol met zogenoemde ‘doefeningen’ – een toepasselijke samentrekking van doen en oefenen. Ze zijn concreet, uitvoerbaar en toegankelijk geschreven. Wie flow wil ervaren en zijn creativiteit wil laten ontluiken, vindt hier volop handvatten.
Het hoofdstuk over het Hart bevat opvallend veel lichaamsgerichte oefeningen om de innerlijke wereld te verkennen. Een verfrissende keuze, want creativiteit begint niet alleen in het hoofd. Wie de verbinding met zichzelf verliest, raakt ook de toegang tot zijn creatieve kracht kwijt.
Interessant is ook hoe Dummer omgaat met het thema aandacht. Volgehouden aandacht is voor veel creatieve mensen een uitdaging; hun geest dwaalt gemakkelijk af. Maar de schrijver draait dit gegeven om: het dwalende brein is ook de plek waar dromen ontstaan en creatieve oplossingen opborrelen. De tips om de aandacht toch te richten, zijn praktisch en overzichtelijk, zonder betuttelend te worden.
De O in CHAOS staat voor Openheid. Dummer laat zien hoe een open geest en een open houding de basis vormen voor creatief denken. Ook hier is de vertaling naar de werkomgeving sterk: oefeningen voor effectievere communicatie, het anders bekijken van bestaande situaties en het bewust verlaten van de comfortzone maken dit hoofdstuk bijzonder praktisch.
Het model sluit af met de S van Start. Hier komen mindset, moed, omgaan met kritiek en de valkuil van perfectionisme aan bod. Wat dit hoofdstuk sterk maakt, is het concrete plan van aanpak om écht met een idee aan de slag te gaan. De doefeningen helpen het idee te verfijnen en de focus op het eindresultaat te houden: een waardevolle aanvulling voor iedereen die neiging heeft plannen te laten liggen.
Achterin het boek, naast een lijst met creativiteitskillers, staat een inspiratielijst met boeken en muziek. De aandacht voor muziek is niet toevallig. Dummer beschrijft hoe muziek de hersenen op meerdere manieren stimuleert: het roept emoties op, helpt diepere gevoelens los te maken, bevordert focus en flow, creëert mentale beelden en activeert verschillende hersengebieden tegelijk. Ritme en melodie vergroten de mentale flexibiliteit – een onderbouwing die zowel neurowetenschappelijk als persoonlijk aanvoelt.
“Kus je creativiteit wakker” leest makkelijk weg. Dummer slaagt erin de onderliggende mechanismen van creativiteit goed te onderbouwen zonder dat het boek zwaar of academisch wordt. Juist de combinatie van toegankelijke schrijfstijl en inhoudelijke diepgang maakt het aantrekkelijk, ook voor creatieve mensen die normaal gesproken niet van lezen houden.
Een fijne afsluiter is de tip om de ‘Ontdek je creatieve persoonlijkheidstest’ te doen. Een uitnodigende, speelse manier om het boek te verlengen voorbij de laatste pagina. Wie zijn creativiteit écht een kus wil geven, komt met dit boek een heel eind.
Als ik één kritiekpuntje mag meegeven voor een tweede druk: kies dan voor een gladder papiersoort. Het huidige papier voelt iets te ruw aan, terwijl gladder papier prettiger vasthoudt en het leesgenot merkbaar verhoogt. Een kleine ingreep die dit mooie boek nog net dat beetje extra zou geven.
Het boek is een aanrader voor wie denkt niet creatief te zijn, het wel is en dit op een luchtige manier wil ontdekken. Te bestellen bij de uitgever: BetereBoeken.
Nijkerk, 2 april 2026
Larinda Bok-van der Voet
RITHA/ECHA Specialist Hoogbegaafdheid & Buitenpsycholoog.
Meer recensies over boeken over hoogbegaafdheid vind je hier.
Wil je hoogbegaafdheid als verrijking zien? Investeer in coaching. Hoe?
Als je je wilt verdiepen in de zelfbeeld- en persoonlijkheidsontwikkeling van mensen met kenmerken van hoogbegaafdheid, zelf betekenis wilt geven aan je leven of als je hulpverlener bent en je cliënten meer wilt leren over hoogbegaafdheid, dan is dit boek een waardevol instrument.