Kerstgespreksmenu

kerstgespreksmenu

Zo voer je een gesprek dat na de koffie nog resoneert

Er zijn van die kerstdiners waar iedereen vriendelijk is, het echt niet zo ongezellig is, maar achteraf voel je dat het niet helemaal was waar het echt om draait. Je was wel aanwezig en deed mee maar je voelde weinig verbinding.

Als je in je werk gewend bent om op betekenis en consequenties te sturen, dan kan je aan zo’n kersttafel ineens merken dat gezelligheid de hoofdmoot is. En dat, terwijl jij in wezen iets anders zoekt: een gesprek dat toegankelijk is, en tegelijk inhoudsvol genoeg om het echt ergens over te hebben.

Als je dat dit jaar anders wil heb ik iets leuks voor je. Een kerstgespreksmenu. Een kerstgespreksmenu helpt, omdat je daarmee een concrete uitnodiging neerlegt. Je hoeft het niet over hoogbegaafdheid te hebben, want je hebt geen behoefte aan een label, het gesprek is meer een manier van aanwezig zijn.

Vanuit mijn vak deel ik met je dat de Acceptance and Commitment Therapy (ACT) hier naadloos op aansluit. ACT brengt je steeds terug naar je waarden en naar een eerste kleine stap die je kan zetten (Hayes et al., 2012).

Je weet dat ik ook graag met Dąbrowski’s theorie van positieve desintegratie werk. Op niveau 4 in Dąbrowski’s theorie van positieve desintegratie herken je wanneer je bewust kiest vanuit je innerlijke kompas, en wanneer je verantwoordelijkheid neemt voor die keuze in je gedrag (Dąbrowski, 1972). Hoe mooi combineert ACT toch weer met Dąbrowski’s theorie van positieve desintegratie. In mijn boek ‘Had ik dit maar eerder geweten over ACT & hoogbegaafdheid’ vind je daar nog veel meer voorbeelden van.

Een kerstgespreksmenu werkt

Een verdiepend kerstgesprek ontstaat vaak wanneer je de drempel verlaagt en tegelijk handvatten geeft om bij aan te sluiten.

kerstgespreksmenu

Kerstgespreksmenu voor aan tafel

Gebruik dit format als A4 op tafel, als notitie op je iPad of je telefoon, of als losse kaartjes. Kies liever voor less is more want diepgang komt als er aandacht is en je de tijd hebt.

Opening “De 2025 winst”

  1. Wat is het meest volwassen besluit dat je in 2025 hebt genomen, ook als het je iets kostte?
  2. Welke waarheid kon je in 2025 beter hebben dan in 2024?
  3. Waar heb je in 2025 “nee” tegen gezegd en daarmee iets waardevols beschermd?
  4. Welke ontmoeting of zin gaf je in 2025 richting?

Voorgerecht “Waar je voor gaat staan”

  1. Welke waarde wil je dat mensen aan jou merken, ook wanneer ze het niet met je eens zijn?
  2. Wanneer voelde je in 2025 integriteit op het moment dat het spannend werd?
  3. Welke rol heb je te lang volgehouden, en wat komt er vrij als je die losser vasthoudt?
  4. Wat wil je dat er in jouw manier van leidinggeven zachter wordt, zodat het sterker kan worden?

Hoofdgerecht “Keuzes met gewicht”

  1. Welke keuze stel je uit, terwijl je eigenlijk al weet wat je wil doen?
  2. Waar liet je in 2025 je verstand winnen, terwijl je waarden iets anders vroegen?
  3. Welk conflict heb je niet opgelost, en wel overstegen door je gedrag te veranderen?
  4. Als je morgen opnieuw in 2025 zou kunnen beginnen, welke afspraak met jezelf maak je dan direct?

Dessert “Tijd, betekenis en nalatenschap”

  1. Waar wil je over vijf jaar dankbaar om zijn dat je nu bent begonnen?
  2. Wat wil je dat mensen onthouden van hoe jij was, los van wat je bereikte?
  3. Welke gewoonte lijkt klein, en bepaalt toch jouw richting?
  4. Welke plek, welk ritueel of welk moment wil je in 2026 bewaken?

Eindspel “Het mandaat”

Laat iedereen een van onderstaande zinnen naar de ander uitspreken.

  1. Dit zie ik als jouw kracht wanneer het erop aankomt: …
  2. Dit is wat jij groter maakt in een groep, zonder dat je het hoeft te bewijzen: …
  3. Dit is de keuze die ik je in 2026 gun, omdat die bij je past: …

Vier tafelrollen die het kerstgesprek volwassen houden

Aan tafel gaat het zelden mis op inhoud, en vaak schuift de dynamiek ongemerkt naar redden, overtuigen, terugtrekken of relativeren. Vier rollen geven de onderstroom structuur, terwijl de sfeer gewoon warm kan blijven.

  1. De gastheer maakt ruimte en houdt het kader: “We kiezen één vraag, iedereen mag passen, en we nemen de tijd.”
  2. De verbinder brengt samenhang: “Wat herken je hierin, en welke waarde raakt dit bij jou?”
  3. De uitdager maakt het zacht scherp: “Wat kost het je als je dit zo laat, en wat kies je dan?”
  4. De afronding brengt het naar gedrag: “Wat neem je mee, en welke stap zet je nog vóór januari?”

Vier doorvraagzinnen voor het kerstgespreksmenu die altijd werken

  1. Wat maakt dit voor jou wezenlijk?
  2. Wat kost het je en wat levert het je op?
  3. Welke kleine stap past hierbij, nog vóór januari?
  4. Wat vraagt dit van je gedrag, niet alleen van je inzicht?

Afsluiting

Als je dit jaar één ding anders wil doen aan de kersttafel, kies dan niet voor meer woorden. Kies voor één vraag die waar is, en kies voor een afronding die je meeneemt komende week. Dat is leiderschap. Ik hoop dat dit kerstgespreksmenu je helpt.

Meer inspiratie? Volg mij via deze link op LinkedIn.

Wil je hoogbegaafdheid als verrijking zien? Investeer in coaching. Hoe? 

error: Kopiëren, delen en verspreiden van de teksten is alleen toegestaan voor niet-commercieel gebruik met naamsvermelding en bronvermelding van Larinda Bok- Hoogbegaafdexpert. De teksten en vormgeving mogen niet worden bewerkt of gebruikt als basis voor nieuwe werken. Larinda Bok, eigenaar van Hoogbegaafdexpert verleent een licentie volgens de Creative Commons BY-NC-ND.

Wacht even! Ik heb nog wat voor je

Had ik dit maar eerder geweten over ACT & hoogbegaafdheid Larinda Bok

Als je je wilt verdiepen in de zelfbeeld- en persoonlijkheidsontwikkeling van mensen met kenmerken van hoogbegaafdheid, zelf betekenis wilt geven aan je leven of als je hulpverlener bent en je cliënten meer wilt leren over hoogbegaafdheid, dan is dit boek een waardevol instrument.