Nieuwsbrief 1 2026, gaat over emotionele intelligentie, cairos en chronos, energieke verwondering, focussing en interessante bijeenkomsten. Elk nieuw jaar tekent zich als een nieuw hoofdstuk in de levensloop.
Terugkijken op het afgelopen jaar doe ik met één gevoel dat alles kleurt: energieke verwondering. Verwondering over de ontmoetingen na afloop van mijn lezingen in zaaltjes, theaters en vergaderkamers. Ik ben verwonderd door de stiltes die vielen en de vragen die wachtten op een antwoord. Om dat te bewerkstelligen heb ik geen plan, maar het gebeurt van binnenuit en zet wel iets in beweging. In de mensen met wie ik werk en in mij.
Energiek vanwege de scherpe focus die ik heb en die, in tegenstelling tot de bezwaren die ik zag, mijn leven en dat van de mensen met wie ik samenwerk enorm verrijkt. Ik merk ook dat er meer ruimte komt om nog meer vanuit mezelf te leven en werken. Ik merk ook dat ik hierin een voorbeeld voor velen ben. Om die voorbeeldrol te concretiseren en over te dragen heb ik een vierdaags persoonlijk leiderschapsprogramma ontwikkeld: Hoogbegaafd leiderschap.
Richting gaat voor mij minder over een plan en meer over aandacht op het juiste moment: “wat vraagt dit van mij”?
Aan het einde van dit jaar kijk ik ook dankbaar terug op de waardevolle momenten van samenwerking, inspiratie en groei die ik afgelopen jaar mocht ervaren. De derde druk van mijn boek ‘Had ik dit maar eerder geweten over ACT & hoogbegaafdheid’ werd een feit en de opleiding tot buitenpsycholoog was een verrijking van mijn leven.
Inmiddels ben ik over de helft van de opleiding tot commissaris publieke sector. Wie weet wat deze richting mij in 2026 brengt. Er ontstaat ruimte omdat ik, vanwege het onvoldoende kunnen realiseren van mijn missie met ACT, mijn bestuursfunctie en secretaristaak bij de ACBS BeNe (Association for Contextual Behavioral Science) aan het einde van mijn bestuurstermijn neerleg.
Mocht je een mooie vacature voor Raad van Toezicht in de zorgsector tegenkomen dan mag je me gerust tippen. Ik sta ervoor open om mijn kennis en ervaring in te zetten voor het maatschappelijk belang én het belang van zorgvragers en de kwaliteit van zorg.
Qua werk is er een accentverschuiving geweest. Veranderingen vanuit het inhoudelijke, naar het persoonlijke en meer betekenisgeving in persoonlijke ontwikkeltrajecten en mentoring van volwassenen met kenmerken van hoogbegaafdheid.
In het licht van het nieuwe jaar deel ik graag een stukje uit mijn boek: Had ik dit maar eerder geweten over ACT & hoogbegaafdheid. Ik schreef het na een hoofdstuk over de theorie van leren voelen en ervaren en twee praktische werkvormen. Een werkvorm om elke dag bewust te leren voelen en de andere hoe je om kan gaan met degene die de gevoelens heeft veroorzaakt. Ik sloot af met de woorden: Misschien zeg je: ‘Ik heb daar helemaal geen tijd voor!’.
Misschien zeg je: ‘Ik heb daar helemaal geen tijd voor!’ Dan wil ik je meenemen in twee manieren om tijd te ervaren. De Griekse mythologie spreekt over Chronos: de tijd opgedeeld in seconden, minuten en uren, en Kairos: dat gaat over het aanwezig zijn in het huidige moment.
Kies jij voor de meetbare tijd van Chronos waar we van afspraak naar afspraak rennen? Of kies je bewust voor Kairostijd? Tijd om bewust te reflecteren, te bezinnen en inspiratie, creativiteit en flow te ervaren. Chronos heeft een zandloper en een zeis in zijn hand en Kairos eenweegschaal. Het gaat om de balans tussen die twee.
Bij de The School of Life volgde ik in 2025 verschillende masterclasses. De masterclass waar Daniel Goleman over emotionele intelligentie en leiderschap sprak vergeet ik niet snel. Daniel Goleman is een wereldberoemde Amerikaanse psycholoog, wetenschapsjournalist en schrijver, die bekend werd door het populair maken van het concept emotionele intelligentie (EQ) met zijn bestseller uit 1995. Daarin stelt hij dat het EQ minstens zo belangrijk is voor succes en welzijn als het traditionele IQ.
Daniel Goleman sprak over wat het verschil maakt tussen gewone dagen en topprestaties. Hoe je emotionele balans en focus ontwikkelt en wat we nu weten over het trainen van emotionele intelligentie. Ik schrijf altijd graag mee en hieronder vind je mijn aantekeningen. Lees je mee?
In de masterclass van Daniel Goleman werd ik opnieuw geraakt door de diepte van een onderwerp dat in tijdschriften vaak heel oppervlakkig besproken wordt: emotionele intelligentie (EI). In de masterclass werd duidelijk dat je emotionele intelligentie niet als een leuk extraatje in je leiderschap moet zien, maar als onmisbare voorwaarde om betekenisvol te leiden. Emotionele intelligentie is de bron om te verbinden en gangmaker om veranderingen te begeleiden.
Wat me trof was het volgende:
Je kunt nog zo slim zijn, nog zo strategisch, maar als je emotioneel niet afgestemd bent op jezelf én op anderen, dan blijft je leiderschap hangen in iets dat qua opleiding en hiërarchie klopt, maar in relaties voel je dat je tekortschiet.
Emotionele intelligentie is het vermogen om je eigen gevoelens en die van anderen te herkennen, te begrijpen en effectief in te zetten. Daniel Goleman onderscheidt in de masterclass vier kernelementen, zelfbewustzijn, zelfmanagement. sociaal bewustzijn en sociale interactie. In het blog dat ik schreef uit ik dit verder uit.
In de combinatie van de vier kernelementen zit een leiderschapskracht die leidt tot geloofwaardigheid, visie en veiligheid. Maar…. die combinatie is niet vanzelfsprekend. Als je veel ‘in je hoofd zit’ kan het lastig zijn om zelfbewust te zijn en te voelen wat je voelt. Dat is ontzettend jammer, want pas als je voelt kan je gaan kiezen hoe je met iets om wil gaan. Bij voelen merk je op wat in het moment nodig is.
Als je je aandacht in het hier en nu brengt kan je bewuste keuzes maken en niet vanuit automatische reflexen. In het leiderschapsprogramma ‘Hoogbegaafd leiderschap’ dat op 18 maart start, besteden we ook aandacht aan en onderzoeken we jouw emotionele intelligentie in relatie tot je persoonlijke leiderschap.
Volgens Goleman is gefocuste aandacht de deuropening naar je optimale staat. Dat is de flowstaat waarin je moeiteloos presteert, helder kan denken en scherp kan aanvoelen. Toch is er wél iets wat je kan doen om in de flowstaat te komen. Hij noemt het in één woord: ‘focus’. Focus kan je trainen, dit doe je niet multitaskend op je telefoon, maar met echte en volledige aandacht voor wie je bent en wat je doet als je je talenten volop in kan zetten. Je voelt het wanneer je op je best bent.
Ik volgde een webinar over focussen bij de Noloc beroepsvereniging voor loopbaanprofessionals. Focussing is een snelle, eenvoudige en handige methode om dichtbij jezelf en de antwoorden die je lichaam je geeft te komen. Deze kennis en ervaring neem ik ook mee in de coaching die ik geef.
De strategische vraag die ik je voor 2026 mee wil geven is: “Wanneer ben jij op je allerbest en wat doe je dan precies?” Als je dat weet, kan je je omgeving en je werk zó inrichten dat je vaker in die staat komt.
Ik begeleid al jaren hoogbegaafde professionals en strategisch leiders. Weet je wat mij opvalt? Zodra er gedoe ontstaat in een team, zodra iemand vastloopt of de fut eruit is, dan draait het zelden om inhoud. Het gaat over verbinding, het missen van écht contact, het gaat over elkaar vertrouwen en over psychologische veiligheid. En daar heb je het punt: als je je emoties niet herkent, word je erdoor gestuurd, maar als je ze wel herkent, kan je ze inzetten als kompas. Als je op dat kompas durft te varen maak je de verbinding, wat, naast focus enorm bijdraagt aan het behalen van je resultaten. In dit blog ga ik hier verder op in.
Wil je ontdekken hoe emotionele intelligentie in je werk en relaties meespeelt? Lees via deze link het blog: Emotionele intelligentie en relaties en werk.
Van de Universiteit Utrecht kreeg ik de nieuwsbrief van het Studium Generale. Ook in 2026 hebben zij weer mooie lezingen, debatten en series samengesteld. Zij stellen de grotere vragen die schuilgaan achter actuele kwesties: wat maakt ons ons? Hoe betrouwbaar is ons geheugen? Wat doen we als de grens tussen oorlog en vrede vervaagt? En waarom wordt ‘intieme terreur’ vaak veel te laat herkend? TIP: meld je aan voor de nieuwsbrief en/of kijk op hun website.
Sinds vier jaar organiseer ik in samenwerking met Streams in Nijkerk interactieve bijeenkomsten voor volwassenen met kenmerken van hoogbegaafdheid. Op 28 januari hebben we het over de meerwaarde van de Polyvagaaltheorie, in de avondbijeenkomst van maart komt het onderwerp existentiële vraagstukken aan bod en in april schijnt het licht op: hoogbegaafdheid: meer dan IQ. Er komen mensen vanuit het hele land en het aantal deelnemers is tot 10 beperkt zodat er ruimte voor iedereen en persoonlijke aandacht is. Hier vind je de agenda met meer info en waar je je aan kan melden.
De webinars voor de week van de hoogbegaafdheid worden gepland. Eentje staat al op de website. In dit webinar deel ik kennis en ervaringen die ik regulier aan coaches en psychologen deel. Hier lees je er meer over. Ik vind het een gemiste kans om deze waardevolle informatie alleen bij professionals te houden en niet met mensen met kenmerken van hoogbegaafdheid te delen.
Ik hoop dat je deze nieuwsbrief met veel plezier hebt gelezen en nieuwe inzichten hebt opgedaan. Laat het hieronder weten, dat motiveert en inspireert me om tijd en energie vrij te maken voor de volgende nieuwsbrief.
Larinda Bok-van der Voet
Emotionele intelligentie is belangrijk in leiderschap omdat je daarmee emotionele informatie kan herkennen en benutten in je denken en handelen, zodat je invloed niet stukloopt op onderstroom, weerstand of misverstanden.
In de praktijk versterkt het je leiderschap op vier manieren:
Je bouwt sneller vertrouwen
Mensen volgen je eerder wanneer ze zich gezien en serieus genomen voelen, zeker in verandering en onzekerheid.
Je houdt gesprekken constructief onder druk
Je herkent escalatie vroeg, je blijft helder in je boodschap, en je stuurt op gedrag en afspraken in plaats van op gelijk krijgen.
Je vergroot je besluitkwaliteit
Je laat emoties niet de bestuurder zijn, maar je negeert ze ook niet. Daardoor kan je scherper prioriteren en beter afwegen wat er echt speelt.
Je krijgt meer gedaan met minder frictie
Je leest de context, kiest timing en toon bewuster, en je verhoogt betrokkenheid en prestaties doordat mensen minder energie kwijt zijn aan spanning.
Voor strategisch werkende volwassenen met kenmerken van hoogbegaafdheid is dit extra relevant, omdat je vaak snel analyseert en scherp formuleert. Emotionele intelligentie helpt je dan om je inhoudelijke voorsprong te verbinden aan draagvlak, zodat jouw scherpte een beweging op gang brengt in plaats van defensiviteit.
Voor een effectief team en morele en ethische organisatie is leiderschap dat niet alleen uit intellectuele intelligentie, maar ook uit emotionele intelligentie bestaat evenzo, zo niet nog belangrijker.
Niet automatisch. Hoogbegaafdheid en emotionele intelligentie (EQ) raken elkaar in het dagelijks leven, maar het zijn verschillende domeinen. Onderzoek bij kinderen laat gemiddeld een klein voordeel zien voor emotionele intelligentie bij hoogbegaafden, en tegelijk is de spreiding groot tussen individuen. Daarnaast laten andere publicaties zien dat IQ en EQ niet één op één samenhangen, en dat meetinstrumenten voor EQ sterk kunnen verschillen in wat ze precies meten.
Voor strategisch werkende volwassenen met kenmerken van hoogbegaafdheid wordt het vooral praktisch wanneer je EQ inzet als leiderschapsvaardigheid:
Je kan je snelheid in denken combineren met tempo in afstemming, zodat je niet alleen gelijk hebt, maar ook meegenomen wordt
Je kan in gesprekken eerst het kader en dan het mandaat helder maken, zodat inhoud niet verandert in positiegedoe
Je kan empathie gebruiken als informatie, terwijl je grenzen bewaakt, zodat je niet gaat dragen wat niet van jou is
Je kan bij spanning kiezen voor één korte procesinterventie, zodat het overleg weer besluitvaardig wordt
Je ontwikkelt emotionele intelligentie op het werk door emotionele signalen te gebruiken als stuurinformatie, terwijl je tegelijk trouw blijft aan je rol, je grenzen en je waarden. In essentie gaat het om het herkennen, begrijpen en reguleren van emoties, zodat je bewuster kan kiezen hoe je handelt.
Dit helpt in de praktijk, zeker als je strategisch denkt en snel analyseert:
Maak je signaal vroegtijdig, klein en concreet
Je benoemt bij jezelf één woord voor wat je merkt (spanning, irritatie, ongeduld, terugtrekneiging), zodat je gesprek niet onbedoeld harder wordt dan je bedoeling is.
Kies een proceszin vóór je inhoud
Je zet eerst het kader neer, bijvoorbeeld “Zullen we eerst criteria en mandaat helder maken, zodat we daarna pas opties wegen”, waardoor je invloed stijgt zonder dat je extra gaat duwen.
Stel één vraag die de ander groter maakt
Je vraagt wat de ander nodig heeft om mee te kunnen, of wat voor hem of haar een goed besluit is, zodat samenwerking niet verandert in een debat tussen posities.
Begrens met professionele taal
Je koppelt je ja en je nee aan randvoorwaarden, bijvoorbeeld “Ik kan dit oppakken, mits mijn mandaat, capaciteit en deadline vooraf helder zijn”, zodat je niet verschuift naar dragen wat niet van jou is.
Wil je hoogbegaafdheid als verrijking zien? Investeer in coaching. Hoe?
Als je je wilt verdiepen in de zelfbeeld- en persoonlijkheidsontwikkeling van mensen met kenmerken van hoogbegaafdheid, zelf betekenis wilt geven aan je leven of als je hulpverlener bent en je cliënten meer wilt leren over hoogbegaafdheid, dan is dit boek een waardevol instrument.