Het Peter Principe: de grens is duidelijk bereikt

Peter Principe manager hoogbegaafdheid

De ontdekkingsreis van loopbaanontwikkeling is vaak gevuld met intenties, uitdagingen en successen. Toch ligt er in professionele groei een verborgen valkuil. Dit principe noemen we het Peter Principe. Het is door Dr. Laurence J. Peter beschreven in zijn werk ‘The Peter Principle: Why Things Always Go Wrong (1969).

Wat is het Peter Principe

Het Peter Principe suggereert dat medewerkers binnen een hiërarchie opklimmen tot hun ‘niveau van incompetentie.’ Dit houdt in dat mensen vaak worden bevorderd op basis van hun prestaties in hun huidige functies of op basis van dienstjaren of inhoudelijke expertise. Ze worden niet beoordeeld op hun geschiktheid voor de hogere functie. Deze promoties gaan door totdat ze een positie bereiken waar ze niet langer bekwaam zijn.

Leidinggevenden en het Peter Principe

Het vraagt van leidinggevenden moed om het Peter Principe te herkennen, erkennen en er actie op te ondernemen. Ik weet hoe moeilijk dit kan zijn. Als manager heb ik meermalen het gesprek moeten voeren over een demotie. De medewerker was ongelukkig, bleef ploeteren, óf wist het beter en stond niet open voor feedback. Het team leed eronder en mentorschap, training en ontwikkelen van talenten mocht niet baten.

Dit soort gesprekken voeren vond ik niet makkelijk, maar mijn gevoel voor rechtdoen aan iedereen had de overhand. Een team met een incompetente leidinggevend is niet gelukkig en productief. Daarnaast is de incompetente medewerker zelf ook niet gelukkig. Want als mensen geconfronteerd worden met taken die hun expertise te boven gaan, kunnen ze onzeker of gefrustreerd worden en aan zichzelf gaan twijfelen. De druk om te presteren, gekoppeld aan de angst voor falen, kan zwaar op hun schouders wegen. Dit is niet alleen merkbaar op het werk, maar ook in de privésituatie geeft dit veel stress en ontstaan er strubbelingen.

Talentontwikkeling als pressiemiddel

Binnen organisaties is tegenwoordig veel aandacht voor talentontwikkeling. Als er niet goed gekeken wordt naar natuurlijk aangelegd talent en intrinsieke drijfveren worden medewerkers onbedoeld naar posities gepromoveerd waar ze gedoemd zijn om te falen. Met alle gevolgen van stress, burn-out, teamconflicten en verzuim tot gevolg. Medewerkers raken gedesillusioneerd in plaats van dat zij gedreven worden door intrinsieke motivatie en goed ontwikkelde talenten.

Begrijp me goed: ik ben 100% voor het volledig benutten van potentieel talent. Maar de enige voorwaarde is dat duidelijk is waar de potentie ligt en welk talent met een kleine investering kan groeien tot een goed ontwikkeld talent. Als dit niet gebeurt ontstaat een cultuur van inefficiëntie en desillusie.

Omgaan met het Peter Principe

Het aanpakken van het Peter Principe vereist een proactieve en holistische benadering van talentmanagement. Voordat er beslissingen over promoties worden genomen dienen organisaties prioriteit te geven aan uitgebreide talentenanalyses waar drijfveren, vaardigheden en het potentieel van medewerkers zichtbaar zijn. De Talentmotivatieanalyse (TMA) is hier een bewezen en goed gefundeerd instrument voor. Het maakt ook hoogbegaafd talent zichtbaar.

De TMA is ontwikkelgericht, dit houdt in dat talenten niet van jongsaf vastliggen maar ontwikkelbaar zijn. Naast het Talenten DNA vind ik het competentiepotentieel een van de mooiste rapportages. In het Talenten DNA wordt overzichtelijk in kaart gebracht welke talenten van nature goed aangelegd en ontwikkeld zijn, waar potentie ligt, wat van nature minder goed aangelegd is, maar wel ontwikkeld én wat van nature minder goed aangelegd en ook minder ontwikkeld is. De Talentmotivatieanalyse laat ieders unieke talent zien en stopt niemand in hokjes, vakjes of kleurtjes.

Talent Motivatie Analyse Voorbeeldrapportages peter principe
Talenten & Competentiepotentieel

Levenlang leren

Een cultuur van continu leren en ontwikkelen stimuleert medewerkers om de benodigde vaardigheden op te doen waardoor het risico op incompetentie wordt verminderd. Mentorprogramma’s, trainingen en strategisch talentmanagement helpen medewerkers zich te ontwikkelen.

De wil en potentie tot persoonlijke groei

Houdt echter rekening met ieders persoonlijke mogelijkheden om te groeien. Niet iedereen heeft evenveel talent en potentie en niet iedereen heeft een sterke wil om te groeien. Volwassenen met hoogbegaafdheidskenmerken hebben vaak een grote behoefte om datgene waarvan ze voelen dat in hen zit, tot volle groei en bloei te laten komen. In mijn boek Had ik dit maar eerder geweten over ACT & hoogbegaafdheid beschrijf ik deze sterke derde factor uit de persoonlijkheidstheorie: ‘Dąbrowski’s theorie van positieve desintegratie’.

Het Peter Principe ontmaskerd

Om het Peter Principe te ontmaskeren dienen we te streven naar werkplekken waar potentieel wordt gekoesterd, waar groei niet wordt belemmerd door hiërarchie, maar wordt gestimuleerd door kansen. Samen kunnen we boven de beperkingen van het Peter Principe uitstijgen en het ware potentieel binnenin ieder van ons ontsluiten.

Wil je kennismaken om te ontdekken welke talenten jij hebt? Neem contact op via onderstaande button.

Wil je hoogbegaafdheid als verrijking zien? Investeer in coaching. Hoe? 

error: Helaas, je kunt deze tekst niet kopiëren

Wacht even! Ik heb nog wat voor je

Had ik dit maar eerder geweten over ACT & hoogbegaafdheid Larinda Bok

Als je je wilt verdiepen in de zelfbeeld- en persoonlijkheidsontwikkeling van mensen met kenmerken van hoogbegaafdheid, zelf betekenis wilt geven aan je leven of als je hulpverlener bent en je cliënten meer wilt leren over hoogbegaafdheid, dan is dit boek een waardevol instrument.